السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

433

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

عقص عَقْص : بافتن و تابيدن موهاى سر . لغويان عقص را بر گردآوردن موها در ميانه سر و بستن آنها ؛ گردآوردن موها در وسط سر و بافتن و تابيدن آنها ؛ تابيدن موها و داخل كردن انتهاى آنها در بن مو و گرفتن بخشى از موها و تابيدن و بستن آنها و سپس رها كردن در پشت سر معنا كرده‌اند . برخى آن را به بافتن موها و قرار دادن آنها همانند توده‌اى در جلوى سر بر روى پيشانى تعريف كرده‌اند . 1 به موهايى كه به گونهء فوق بافته و بسته شده‌اند « معقوص » گويند . از آن به مناسبت در باب صلات و حج سخن گفته‌اند . صلات : به قول مشهور ، نماز گزاردن با موهاى معقوص براى مرد كراهت دارد . 2 برخى قدما آن را جايز ندانسته و چنين عملى را موجب بطلان نماز دانسته‌اند . 3 حج : از اعمال واجب بر حاجى در منى تراشيدن موهاى سر ( - - ) تراشيدن ) و يا كوتاه كردن آن ( - - ) تقصير ) به صورت تخييرى است ؛ ليكن به قول گروهى از فقها بر حاجىاى كه موهاى خود را بافته و يا جمع كرده و گره زده ، تراشيدن متعين و واجب است و تقصير كفايت نمىكند . 4 عقعق عَقعَق : نوعى كلاغ به رنگ سياه و سفيد و داراى دمى بلندتر از سايركلاغها 1 ( - - ) كلاغ ) .

--> ( 1 ) . جواهر الكلام 5 / 294 - 296 * ( 2 ) . النهاية / 6 ؛ المهذب 1 / 26 ؛ الوسيلة / 78 * ( 3 ) . كشف الالتباس / 87 ؛ جواهر الكلام 1 / 256 - 257 * ( 4 ) . جواهر الكلام 1 / 386 * ( 5 ) . ارشاد الاذهان 1 / 238 ؛ مستند الشيعة 1 / 115 * ( 6 ) . الالفية و النفلية / 126 * ( 7 ) . المبسوط 1 / 339 * ( 8 ) . كشف الغطاء 2 / 360 ؛ وسائل الشيعة 24 / 106 * ( 9 ) . كتاب السرائر 2 / 215 ؛ تحرير الاحكام 2 / 258 و 262 ؛ جامع المقاصد 4 / 15 ؛ جواهر الكلام 22 / 40 * ( 10 ) . جواهر الكلام 36 / 296 * ( 11 ) . الحدائق الناضرة 14 / 41 و 23 / 39 . ( 1 ) . جامع المقاصد 2 / 353 ؛ روض الجنان 2 / 899 ؛ كشف اللثام 4 / 182 ؛ جواهر الكلام 11 / 83 - 84 * ( 2 ) . ذخيرة المعاد / 363 ؛ جواهر الكلام 11 / 83 * ( 3 ) . الخلاف 1 / 510 ؛ المبسوط 1 / 119 ؛ مختلف الشيعة 2 / 192 - 193 * ( 4 ) . مستند الشيعة 12 / 373 - 374 ؛ جواهر الكلام 19 / 234 . ( 1 ) . تحريرالوسيلة 2 / 157 .